Wat is Intelligentie?

Overleven door inventiviteit

Ik maak een sprong terug in de tijd.

Vanaf het moment dat de eerste levende cellen ontstonden, moet er een mechanisme aanwezig geweest zijn dat aanzette tot voortbestaan. Door celdeling en het combineren van cellen ontstonden steeds complexere levensvormen. Evolutie is geen doelgericht proces, maar een voortdurende aanpassing aan omstandigheden. (Darwin).

Binnen één soort bestaan zelfs nooit twee identieke individuen.

Om te overleven moet een organisme zich voortplanten, zich aanpassen en — in veel gevallen — samenwerken.
Samenwerking blijkt daarbij een cruciale factor: hoe beter organismen op elkaar afgestemd zijn, hoe groter hun overlevingskans.

Doorheen de evolutie zien we een duidelijke tendens: systemen die beter in staat zijn om zich aan te passen en oplossingen te “vinden”, blijven bestaan

De Kern: Verbanden leggen

Doordat we kunnen denken en alles in vraag stellen kunnen we zoeken en onderzoeken hoe we middelen vinden om ons voortbestaan te vergroten. Hoe meer vragen en verbanden we gelijktijdig kunnen stellen, hoe meer antwoorden eruit volgen en hoe juister deze worden.

Om de juistheid te vinden moeten we kunnen twijfelen en tegenstellingen onderzoeken, falsificeren.

Dit geeft ons kennis. Hoe meer kennis we verzamelen hoe intelligenter we worden. Intelligentie ontstaat hier niet als een statisch gegeven, maar als een proces.

Intelligentie ligt dus niet enkel in het vinden van antwoorden, maar in het vermogen om:

• vragen te stellen

• verbanden te leggen

• en die verbanden voortdurend te herzien

Intelligentie is een gereedschap, geen moraal van goed of slecht.

We zijn in staat om hoogtechnologische machines te creëren en toch balanceren we soms op zelfvernietiging.

Het is belangrijk om te beseffen dat intelligentie op zichzelf geen ethiek of moraal kent; dat is iets wat wij als samenleving bepalen. Je kunt intelligentie positief of negatief inzetten om te overleven. Zelfs iemand die machtswellustig of oorlogszuchtig is, kan intelligent handelen om zijn doelen te bereiken, ook al is dat destructief voor de wereld om hem heen.

​Zijn we nu intelligent?

Echte intelligentie manifesteert zich echter in de kern wanneer een individu bewust omgaat met de wereld. Dit betekent alles in vraag stellen en samen met anderen naar oplossingen zoeken voor de uitdagingen van ons voortbestaan.

Hier raakt intelligentie aan bewustzijn en collectiviteit — thema’s die eerder in deze reeks aan bod kwamen.

De toekomst van verbinding

​Met de opkomst van artificiële intelligentie vergroten we ons vermogen om disciplines te combineren en uit diverse vakgebieden meer antwoorden te zoeken.

Ondanks we soms balanceren op de rand van zelfvernietiging, bouwen we als het ware verder aan een collectief denkproces.

Hoewel dit nieuwe risico’s met zich meebrengt, blijft het onderliggende mechanisme een essentieel onderdeel van onze ontwikkeling: een proces van vallen en opstaan, van hypothese en correctie.

Intelligentie is dus geen statisch IQ-getal of een simpele maatstaf voor onze cognitie of ons EQ; deze termen geven immers slechts een gradatie aan van hoe we denken.

De essentie van intelligentie ligt in beweging:
een voortdurend zoeken naar betere verbanden, betere vragen en betere antwoorden.

Ze ontstaat wanneer een individu zich actief verbindt:
met informatie,
met andere denkers,
en met de wereld waarin het zich bevindt.